Giai đoạn quyết định của World Cup 2026 chuẩn bị bước vào những trận đấu căng thẳng nhất, nhưng trước khi hướng sự chú ý đến cuộc đua vô địch, hãy cùng nhìn lại những xu hướng đặc biệt đã tạo nên một kỳ World Cup đầy màu sắc tại Bắc Mỹ.
1. Penalty đang trở thành “cơn ác mộng” tại World Cup
Những quả phạt đền vốn được xem là cơ hội ghi bàn rõ ràng nhất trong bóng đá, nhưng tại World Cup 2026, các cầu thủ lại đang gặp khó khăn chưa từng thấy trong việc chuyển hóa chúng thành bàn thắng. Tính cả loạt sút luân lưu, 20 trong tổng số 59 quả penalty được thực hiện tại Bắc Mỹ đã bị bỏ lỡ. Tỷ lệ thành công chỉ đạt 66,1%, thấp nhất trong lịch sử World Cup kể từ khi dữ liệu được ghi nhận vào năm 1966.
Messi đã thực hiện hỏng cả hai lần sút penalty
Đây là sự tiếp nối của xu hướng giảm sút trong những kỳ World Cup gần đây. Tỷ lệ chuyển hóa penalty đã giảm liên tục qua từng giải đấu kể từ World Cup 2014. Điều đáng chú ý là trước đây, penalty từng gần như là một “món quà chắc chắn”. Tại hai kỳ World Cup 1966 và 1970, toàn bộ 13 quả phạt đền được thực hiện đều được chuyển hóa thành công.
Sự xuất hiện của VAR khiến thủ môn bị kiểm soát chặt hơn về vị trí đứng, đồng thời các tình huống cầu thủ xâm nhập vòng cấm sớm cũng được kiểm tra kỹ lưỡng hơn. Điều này đáng lẽ phải tạo thêm cơ hội đá lại cho các đội bóng, nhưng thực tế lại cho thấy điều ngược lại.
Một phần nguyên nhân có thể đến từ sự phát triển của dữ liệu trong bóng đá hiện đại. Các thủ môn ngày nay có thể nghiên cứu hàng loạt cú sút penalty trong sự nghiệp của đối thủ, từ hướng sút quen thuộc đến thói quen tâm lý của từng cầu thủ.
Dù vậy, những cầu thủ hàng đầu thế giới vẫn đang phải đối mặt với bài toán khó khi đứng trước chấm 11m tại World Cup 2026.
2. Gừng càng già càng cay
Bóng đá hiện đại thường dành nhiều sự chú ý cho những tài năng trẻ, và World Cup 2026 cũng chứng kiến sự xuất hiện của nhiều “viên ngọc” mới. Gilberto Mora là một ví dụ điển hình khi trở thành cầu thủ trẻ thứ sáu từng ra sân tại World Cup và đá chính trong cả hai trận đấu loại trực tiếp của Mexico. Tuy nhiên, giải đấu năm nay cũng chứng minh rằng kinh nghiệm vẫn đóng vai trò vô cùng quan trọng. Những màn trình diễn của Lionel Messi (39 tuổi), Luka Modric (40 tuổi) hay thủ môn Vozinha (40 tuổi) cho thấy các cầu thủ lớn tuổi vẫn có thể tạo ra khác biệt.
Cầu thủ lớn tuổi nhất góp mặt trong hành trình tới Bắc Mỹ là thủ môn Craig Gordon của Scotland với 43 tuổi. Trong khi đó, cầu thủ lớn tuổi nhất trực tiếp thi đấu tại giải không ai khác ngoài Cristiano Ronaldo ở tuổi 41. World Cup 2026 cũng đang chứng kiến độ tuổi trung bình đội hình xuất phát cao nhất kể từ năm 1966.
Độ tuổi trung bình của một đội hình xuất phát tại giải năm nay là 28 tuổi 117 ngày, cao hơn đáng kể so với World Cup 2022 (27 tuổi 299 ngày). Trong khi đó, kỳ World Cup “trẻ nhất” lịch sử là năm 1970 tại Mexico, khi độ tuổi trung bình đội hình xuất phát chỉ là 26 tuổi 76 ngày. Bóng đá có thể đang trẻ hóa, nhưng kinh nghiệm vẫn là thứ không thể thay thế.
Modric ở tuổi 40 vẫn là đầu tàu của Croatia
3. Những thay đổi tích cực của luật chống câu giờ
Xu hướng này không liên quan đến việc World Cup mở rộng lên 48 đội, mà đến từ những thay đổi luật nhằm hạn chế câu giờ và giúp trận đấu diễn ra liên tục hơn. FIFA đã mạnh tay xử lý các hành vi kéo dài thời gian, và những thay đổi này đang tạo ra hiệu quả rõ rệt.
Với tình huống phát bóng lên, luật đếm ngược 5 giây giúp thời gian thực hiện trung bình giảm từ 27,7 giây tại World Cup 2022 xuống còn 23,8 giây ở giải năm nay – mức thấp nhất kể từ năm 2010. Tương tự, thời gian thực hiện các quả ném biên cũng giảm từ 15,7 giây xuống còn 13,3 giây, tương đương mức giảm 15,5%.
Thoạt nhìn, việc tiết kiệm hơn 2 giây cho mỗi tình huống có vẻ không đáng kể, nhưng trong cả trận đấu, điều đó giúp giảm gần 2 phút 45 giây thời gian chờ đợi. Với trung bình 35,9 quả ném biên mỗi trận tại World Cup 2026, người hâm mộ thực sự đang được chứng kiến nhiều thời gian bóng lăn hơn.
4. “Siêu dự bị” tiếp tục tạo khác biệt
Khi một cầu thủ vào sân từ ghế dự bị và ghi bàn, tất cả đều hưởng lợi: cầu thủ trở thành người hùng, còn HLV được ca ngợi vì quyết định thay người chính xác. World Cup 2026 tiếp tục chứng minh tầm quan trọng của chiều sâu đội hình. Có tới 18,6% số bàn thắng tại giải đấu năm nay được ghi bởi các cầu thủ vào sân thay người.
Con số này chỉ kém đôi chút so với World Cup 2014, nơi tỷ lệ bàn thắng của các cầu thủ dự bị đạt 18,7%. Hai kỳ World Cup khác cũng từng chứng kiến tỷ lệ cao là năm 1990 và 2022 với 17,4%. Một trong những nguyên nhân đến từ việc các đội bóng tiếp tục được phép sử dụng 5 quyền thay người.
Bên cạnh đó, yếu tố thể lực cũng đóng vai trò lớn. Điều kiện thời tiết khắc nghiệt tại Bắc Mỹ, đặc biệt là độ ẩm cao và sự khác biệt về độ cao sân vận động, khiến các cầu thủ nhanh chóng xuống sức. Nhiều ngôi sao bước vào World Cup sau một mùa giải cấp CLB kéo dài, khiến việc duy trì cường độ trong 90 phút trở nên khó khăn. Kết quả, các cầu thủ dự bị đã ghi 52 trong tổng số 250 bàn thắng tại giải đấu.
Các cầu thủ dự bị đang vô cùng chất lượng mỗi khi được sử dụng
5. World Cup 2026 là sân khấu của những bàn thắng phút cuối
Không chỉ có các cầu thủ dự bị tạo ra khác biệt, World Cup năm nay còn chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của những bàn thắng ở thời gian bù giờ. Có tới 11,4% số bàn thắng tại giải được ghi trong thời gian đá bù giờ (sau phút 90 hoặc 120), cao nhất trong lịch sử các kỳ đại hội bóng đá thế giới. World Cup 2018 đứng ngay phía sau với 11,2%, trong khi World Cup 2022 chỉ đạt 8,7%. Nguyên nhân một lần nữa liên quan đến yếu tố thể lực và sự xuất hiện của những cầu thủ mới vào sân.
Trong 32 bàn thắng ở phút cuối (90+ hoặc 120+) tại World Cup 2026, có tới 17 bàn thuộc về các cầu thủ dự bị, chiếm 53,1%. Ngoài ra, quy định về thời gian nghỉ uống nước cũng góp phần tạo thêm cơ hội. Việc mỗi trận đấu được cộng thêm khoảng 3 phút do thời gian nghỉ giữa hiệp hai khiến các đội có thêm thời gian tìm kiếm bàn thắng quyết định.
Khi lịch thi đấu bóng đá ngày càng dày đặc, xu hướng bàn thắng muộn nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục xuất hiện trong tương lai.
6. Các đội tuyển châu Âu tiếp tục thống trị
Trước World Cup 2026, nhiều người từng đặt câu hỏi liệu các đội bóng châu Âu có gặp khó khăn khi thi đấu ngoài lãnh thổ châu Âu hay không. Trong bốn kỳ World Cup gần nhất được tổ chức tại châu Âu (2018, 2006, 1998 và 1990), có tới sáu trong tám đội lọt vào tứ kết là đại diện UEFA. Chỉ có Morocco và Argentina là hai đội nằm ngoài châu Âu còn trụ lại tới lúc này.
Ngược lại, ở các kỳ World Cup tổ chức ngoài châu Âu như 2022, 2014, 2010, 2002, 1994 và 1986, chỉ một lần có sáu đội châu Âu góp mặt ở tứ kết (năm 1994 với bảy đội). Tuy nhiên, World Cup 2026 đang phá vỡ nhận định này.
UEFA tiếp tục chứng minh sức mạnh khi Thụy Sĩ trở thành đội tuyển châu Âu thứ sáu góp mặt ở vòng tứ kết. Đây là kỳ World Cup thứ ba liên tiếp có hơn một nửa số đội tứ kết đến từ UEFA. Điều này cho thấy khoảng cách giữa bóng đá châu Âu và phần còn lại của thế giới có thể đang tiếp tục được nới rộng.
Morocco là đại diện châu Phi cuối cùng còn trụ lại đến vòng Tứ kết
World Cup 2026 không chỉ hấp dẫn bởi những khoảnh khắc trên sân cỏ, mà còn bởi những thay đổi sâu sắc về chiến thuật, thể lực và cách các đội bóng vận hành. Từ những quả penalty khó tin, các lão tướng vẫn tỏa sáng, đến sức ảnh hưởng ngày càng lớn của những cầu thủ dự bị, tất cả đang tạo nên một kỳ World Cup với những dấu ấn rất riêng trong lịch sử bóng đá.
Keolive hòa nhịp cùng những diễn biến nóng hổi nhất của World Cup 2026.
