94% CLB ở năm hạng đấu cao nhất thua lỗ
Bóng đá Anh tiếp tục tạo ra nguồn doanh thu khổng lồ nhưng những con số phía sau đang cho thấy một bức tranh tài chính đáng lo ngại. Báo cáo dự thảo “State of the Game” do Cơ quan Quản lý Bóng đá Độc lập (IFR) công bố cho biết các CLB Anh thu về tổng cộng khoảng 9 tỷ bảng trong mùa giải vừa qua, nhưng tới 94% đội bóng thuộc năm hạng đấu cao nhất vẫn hoạt động thua lỗ.
Mức độ phụ thuộc vào chủ sở hữu cũng được thể hiện rõ. Theo báo cáo, 32 CLB sẽ không thể duy trì hoạt động quá 30 ngày nếu không nhận được nguồn tài chính từ giới chủ. Đáng chú ý hơn, 17 đội vẫn ghi nhận thua lỗ ngay cả trong giả định không phải trả tiền lương cho cầu thủ.
Chủ tịch IFR David Kogan nhận định bóng đá cấp CLB tại Anh đang ở một nghịch lý lớn: vừa sở hữu sức mạnh tài chính và mức độ cạnh tranh hàng đầu thế giới, vừa đứng trước những rủi ro nghiêm trọng nếu mô hình chi tiêu hiện tại không được điều chỉnh.
Nợ toàn hệ thống có thể vượt mốc 5 tỷ bảng
Một trong những vấn đề đáng chú ý nhất là tốc độ gia tăng các khoản nợ. IFR dự báo tổng nợ của bóng đá Anh có thể vượt 5 tỷ bảng vào cuối mùa giải này, trong khi khoản nợ chuyển nhượng ròng đang ở mức xấp xỉ 3,4 tỷ bảng.
Rủi ro càng trở nên đáng quan tâm khi nguồn thu từ bản quyền truyền hình được dự báo có thể chững lại hoặc giảm trong chu kỳ tiếp theo. Theo Kogan, việc bóng đá Anh hiện tạo ra 9 tỷ bảng mỗi năm không đồng nghĩa dòng tiền này sẽ tiếp tục tăng mãi.
Kogan cảnh báo bóng đá Anh phải hành động trước khi quá muộn
Ông cho rằng đây chính là thời điểm thích hợp để giải quyết các vấn đề liên quan đến thanh khoản, thua lỗ và nợ, thay vì chờ đến khi doanh thu bắt đầu đi xuống. IFR vì vậy đặt mục tiêu can thiệp sớm trước khi những khó khăn tài chính trở nên khó kiểm soát.
Khoảng cách Premier League và Championship ngày càng lớn
Báo cáo cũng chỉ ra sự chênh lệch đáng kể về doanh thu giữa Premier League và Championship. Trong mùa 2024/25, một CLB Premier League trung bình kiếm được số tiền gấp 8,7 lần một đội Championship.
Khoảng cách này lớn hơn nhiều so với mùa 1992/93, mùa đầu tiên của Premier League, khi tỷ lệ chỉ ở mức 2,7 lần.
Khoảng cách tài chính giữa Premier League và Championship ngày càng nới rộng
IFR cho rằng cơ chế phân phối doanh thu cần được cải tổ theo hướng tăng sự ổn định tài chính và hạn chế việc các CLB chi tiêu vượt khả năng. Kogan thời gian qua đã tham gia các cuộc trao đổi giữa Premier League và EFL về một thỏa thuận tài chính mới, bao gồm cả vấn đề phân phối nguồn tiền và kiểm soát chi phí.
Theo ông, hai bên đã tìm được tiếng nói chung ở nhiều nội dung và thỏa thuận đang được thảo luận có khả năng giải quyết một phần những vấn đề được IFR nêu ra.
Khoản hỗ trợ xuống hạng gây tranh luận tại Championship
Khoản hỗ trợ dành cho các đội xuống hạng từ Premier League tiếp tục là một trong những vấn đề gây tranh luận. IFR đánh giá khoản hỗ trợ có thể làm biến dạng môi trường cạnh tranh và thúc đẩy một số CLB Championship tăng chi tiêu để theo đuổi mục tiêu thăng hạng.
Tuy nhiên, báo cáo đồng thời thừa nhận lý do khoản tiền này vẫn cần thiết. Những đội xuống hạng khỏi Premier League trong mùa 2024/25 phải đối mặt với mức giảm doanh thu trung bình khoảng 70 triệu bảng, tạo ra cú sốc tài chính rất lớn.
Một phương án đang được thảo luận là phân bổ một phần khoản hỗ trợ từ Premier League cho EFL dựa trên vị trí trên bảng xếp hạng. Theo Kogan, các CLB nằm trong top 10 Championship có thể nhận nhiều tiền hơn, trong khi khoảng cách giữa các đội nhận parachute payments và phần còn lại sẽ được thu hẹp.
IFR muốn giảm sự phụ thuộc vào tiền của chủ sở hữu
Để giải quyết tình trạng nhiều CLB sống dựa vào nguồn vốn từ giới chủ, IFR dự kiến đưa ra yêu cầu mới trong hệ thống cấp phép. Các đội bóng phải xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm đáp ứng tiêu chuẩn “Nguồn lực tài chính phù hợp” vào năm 2030.
Bên cạnh đó, kế hoạch hành động còn hướng tới giảm thua lỗ, nâng cao khả năng quản trị rủi ro tài chính, cải thiện quản trị ở cấp National League, tăng tiếng nói của người hâm mộ và thúc đẩy sự đa dạng trong ban lãnh đạo cũng như đội ngũ điều hành cấp cao.
IFR cũng dự kiến thực hiện đánh giá rủi ro thường niên, với báo cáo đầu tiên được công bố vào mùa xuân năm 2028.
Cơ quan quản lý cảnh giác với cách lách quy định tài chính
Giám đốc điều hành IFR Richard Monks cho biết cơ quan quản lý cũng đặc biệt chú ý đến hiện tượng được báo cáo mô tả là “creative compliance”, các CLB tìm cách tận dụng giới hạn của quy định để đáp ứng các tiêu chuẩn tài chính trên giấy tờ.
Một trường hợp được đề cập là việc Chelsea từng bán khách sạn cho các công ty có liên hệ với chủ sở hữu nhằm đáp ứng quy định tài chính của Premier League.
Theo Monks, nhiệm vụ của cơ quan quản lý không chỉ là xây dựng luật mà còn phải dự đoán cách các CLB có thể khai thác những khoảng trống trong quy định và thiết lập cơ chế giám sát phù hợp.
Trong khi đó, Chủ tịch Football Supporters' Association Tom Greatrex cho rằng những phát hiện của IFR cần được xem như một hồi chuông cảnh báo. Với doanh thu kỷ lục nhưng phần lớn CLB vẫn thua lỗ, vấn đề đặt ra cho bóng đá Anh không còn đơn thuần là kiếm được bao nhiêu tiền, mà là khả năng quản lý và sử dụng nguồn lực theo cách bền vững.
Keolive đồng hành cùng bóng đá thế giới với những tin tức hot nhất!
Nguồn: ESPN
